‘Hoeveel BHV’ers moet ik nou hebben!’

Minimaal één, daar is de Arbowetgeving helder over. En verder wordt gezegd dat ‘bedrijven verplicht zijn om doeltreffende maatregelen te nemen op het gebied van bedrijfshulpverlening. Dat kan op verschillende manieren. Daarom is het aantal BHV’ers niet wettelijk vastgelegd.’

Minimaal één, dus. Maar of dat genoeg is? Daar kunnen wij u zomaar geen kant-en-klaar antwoord op geven. Er bestaat geen schema met aantallen personeelsleden en het daarbij (verplicht) behorende aantal BHV’ers. De vaste richtlijn van 1 BHV’er op 50 aanwezigen bestaat niet meer sinds de vereenvoudiging van de Arbowet in 2007.

‘Hoeveel BHV’ers moet ik nou hebben!’

Minimaal één, daar is de Arbowetgeving helder over. En verder wordt gezegd dat ‘bedrijven verplicht zijn om doeltreffende maatregelen te nemen op het gebied van bedrijfshulpverlening. Dat kan op verschillende manieren. Daarom is het aantal BHV’ers niet wettelijk vastgelegd.’

Minimaal één, dus. Maar of dat genoeg is? Daar kunnen wij u zomaar geen kant-en-klaar antwoord op geven. Er bestaat geen schema met aantallen personeelsleden en het daarbij (verplicht) behorende aantal BHV’ers. De vaste richtlijn van 1 BHV’er op 50 aanwezigen bestaat niet meer sinds de vereenvoudiging van de Arbowet in 2007.

‘Wat is nu de maatstaf?’

De risico-inventarisatie & evaluatie (RI&E) dient nu als maatstaf en geeft al een goed beeld van het benodigde aantal BHV’ers. U kunt zich voorstellen dat op het gebied van mogelijke risico’s en het ja dan nee zelfredzaam zijn van personen, een verzorgingshuis meer risico’s heeft dan een notariskantoor dat ook weer niet kan worden vergeleken met de risico’s van een basisschool. Maar dit soort zaken komt uiteraard uit de RI&E naar voren.
Voor bepaalde branches zijn er branche-RI&E’s opgesteld, waarin speerpunten worden benoemd. Ook in een arbocatalogus die specifiek voor een branche is opgesteld, kunt u nakijken wat hierin over BHV is gesteld.
Overigens, het niet of niet volledig voorhanden hebben van een risico-inventarisatie kan voor de Inspectie SZW een reden zijn voor het opleggen van een boete of zelfs voor het opstellen van een proces verbaal.

Toch geldt een algemene regel voor elke organisatie. De Europese richtlijn 89/391/EEG. Deze blijft onverminderd van kracht en spreekt van:

•    één of meerdere werknemers die een specifieke taak hebben op het gebied van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers die-,
•    afhankelijk van de grootte van het bedrijf, de risico’s e.d. en
•    op basis van risico’s die nooit kunnen worden voorkomen,
•    aangewezen worden en belast zijn met het in praktijk brengen van maatregelen op het gebied van eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie van werknemers, ernstig en onmiddellijk gevaar,
•    recht hebben op een passende opleiding, die indien nodig, op gezette tijd wordt herhaald.

'En voor een eenmanszaak of vrijwilligersorganisatie?'

Eenmanszaak:
BHV is verplicht voor alle bedrijven en geldt voor ieder bedrijf met één of meerdere medewerkers. Ook uitzend- en vakantiekrachten tellen mee. Heeft u een eenmanszaak? Alleen als u écht helemaal alleen werkt, vervalt de BHV- verplichting. Maar let op! Zodra u (ook al is het maar af en toe) wél mensen over de vloer hebt, denk aan klanten, leveranciers of vakantiehulpen, dan is BHV verplicht.
Artikel 3 van de Arbowet omschrijft de verplichting tot bedrijfshulpverlening (BHV). Elke werkgever is verplicht om maatregelen te treffen op het gebied van BHV en moet goed voorbereid zijn op ongevallen, brand en ontruiming.

Vrijwilligersorganisaties:
Organisaties die helemaal draaien op vrijwilligers hoeven géén BHV te hebben. Echter zodra er minstens 1 werknemer in dienst is, dan is BHV verplicht. De vrijwillige brandweer en politie zijn wel verplicht bedrijfshulpverlening te hebben.

(Bron: www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/arbeidsomstandigheden/arbozorg/bedrijfshulpverlening en http://www.arboportaal.nl/onderwerpen/arbowet--en--regelgeving/arbozorg/bedrijfshulpverlening.html

‘Hoe vaak moet ik nou herhalen? Per jaar, per 2 jaar, of…?’

‘…die indien nodig, op gezette tijd wordt herhaald.’ vermeldt de laatste zin hiervoor. Een rekbaar begrip. De een verstaat onder op gezette tijden weer wat anders dan de collega. Eén jaar, twee jaar, of is anderhalf jaar dan misschien een mooie gulden middenweg? Er staat zelfs ‘indien nodig’. Als u het nou niet nodig vindt, er ligt geen verplichting in tijd en er is niets door de wetgever voorgeschreven, waarom zou u dan ieder jaar de herhalingstraining volgen, of uw medewerkers weer aanmelden voor de jaarlijkse herhaling BHV? Zonde van het geld en de tijd. Toch? Wij geven u nog onze visie hierop.

‘Er bestaat toch een Arbowet?’

Jazeker! Staat het daar niet in? Nee. De wetgever meldt dat de Arbowet een kaderwet is, oftewel geen concrete regels inhoudt. De verantwoordelijkheid voor een werkplek die voldoet aan de wettelijke normen, ligt primair bij de werkgever. De werkgever moet ook zorgen dat de wettelijke doelvoorschriften worden nageleefd. Hoe de doelen worden bereikt mag de werkgever zelf bepalen.
De wetgeving omtrent arbeidsomstandigheden is ingedeeld in drie niveaus: de Arbowet dus, en daarnaast het Arbobesluit en de Arboregelgeving. Hieronder een gedeelte uit de Arbowet met betrekking tot BHV. Daaronder meer uit met name de Arboregelgeving.

‘Wat staat er dan wél in de Arbowet?’

Artikel 3
1. De werkgever zorgt voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemers inzake alle met de arbeid verbonden aspecten en voert daartoe een beleid dat is gericht op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden, waarbij hij, gelet op de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening, het volgende in acht neemt:
 e. doeltreffende maatregelen worden getroffen op het gebied van de eerste hulp bij ongevallen, de brandbestrijding en de evacuatie van werknemers en andere aanwezige personen, en doeltreffende verbindingen worden onderhouden met de desbetreffende externe hulpverleningsorganisaties;
• Deskundige bijstand op het gebied van bedrijfshulpverlening
Artikel 15
1. De werkgever laat zich ten aanzien van de naleving van zijn verplichtingen op grond van artikel 3, eerste lid, onder e, van deze wet bijstaan door een of meer werknemers die door hem zijn aangewezen als bedrijfshulpverleners.
2. Het verlenen van de bijstand houdt in elk geval in:
   a. het verlenen van eerste hulp bij ongevallen;
   b. het beperken en het bestrijden van brand en het beperken van de gevolgen van ongevallen;
   c. het in noodsituaties alarmeren en evacueren van alle werknemers en andere personen in het bedrijf of de inrichting.
3. De bedrijfshulpverleners beschikken over een zodanige opleiding en uitrusting, zijn zodanig in aantal en zodanig georganiseerd dat zij de in het tweede lid genoemde taken naar behoren kunnen vervullen.

Werkgever en werknemer, inspectie en verzekeraar

De werkgever is als enige verantwoordelijk en hoofdelijk aansprakelijk. Als er daadwerkelijk iets fout gaat, vindt de ‘echte’ afrekening plaats.  En als de Inspectie van mening is dat de BHV onvoldoende heeft gefunctioneerd en de zaken dus niet goed waren geregeld, wordt de werkgever hieraan schuldig bevonden.
Wie hierbij ook betrokken is of wordt, is de verzekeraar. De verzekeraar verwacht dat de werkgever aan wet- en regelgeving voldoen en daarmee zelf er alles aan zal doen om het gevaar te voorkomen of de schade te beperken. Dat is een standaard clausule bij schadeverzekeringen. Als blijkt dat dit niet het geval is, zal de verzekeraar vaak niet –of veel minder- uitkeren.

De verplichtingen voor de werkgever betreffen meerdere aandachtspunten, waaronder bijvoorbeeld de verplichting van de RI&E en het Plan van Aanpak. Daarnaast worden aandachtspunten gegeven ten aan zien van opleiding en uitrusting:

‘Als een organisatie BHV’ers aanstelt, moet ervoor gezorgd worden dat zij beschikken over een goede opleiding en uitrusting om hun taken goed uit te voeren. Bedrijven moeten naast het nemen van maatregelen op gebied van BHV ook contact onderhouden met de externe hulpverleningsorganisaties (bijvoorbeeld brandweer of politie) wanneer er zich een ongeval voordoet.’

Aandachtspunten voor goede bedrijfshulpverlening:
•    laat BHV’ers periodiek een herhalingscursus volgen
•    zorg ervoor dat er regelmatig geoefend wordt
•    spreid BHV’ers zo veel mogelijk over de verschillende locaties/afdelingen in het bedrijf, in geval van nood is het dan mogelijk snel te handelen
•    let goed op de aanwezigheid van voldoende BHV’ers tijdens bijvoorbeeld nachtdienst, weekenddienst, speciale omstandigheden met veel personen bijeen et cetera
•    het is verstandig om medewerkers met een interne functie (binnendienst) aan te stellen als BHV’er, zij zijn immers altijd in het bedrijf aanwezig
•    verplicht werknemers niet om BHV’er te worden
•    om het werk te stimuleren, kan het bedrijf een BHV’er een jaarlijkse vergoeding geven voor zijn extra taken

Voor de werknemer geldt…

Niet alleen werkgevers hebben verplichtingen, ook werknemers moeten zich aan een aantal regels houden. Een van de verplichtingen van werknemers is het inlichten van de werkgever over opgemerkte gevaren voor de veiligheid en gezondheid in het bedrijf. Een andere verplichting is het indien nodig bijstaan van de werkgever en andere deskundige personen (preventiemedewerker, BHV'er, arbodienstverlener) bij de uitvoering van hun verplichtingen.

Herhalen en oefenen

De eerste twee aandachtspunten uit het item hierboven: ‘Laat BHV’ers periodiek een herhalingscursus volgen en zorg ervoor dat er regelmatig geoefend wordt.’ Nog steeds geen duidelijkheid. Periodiek is, uh…? Regelmatig is?

Nog even terug naar Artikel 15 lid 3: ‘De bedrijfshulpverleners beschikken over een zodanige opleiding en uitrusting, zijn zodanig in aantal en zodanig georganiseerd dat zij de in het tweede lid genoemde taken naar behoren kunnen vervullen.’

Wat is het tweede lid ook alweer waarnaar wordt gerefereerd?  
2. Het verlenen van de bijstand houdt in elk geval in:
   a. het verlenen van eerste hulp bij ongevallen;
   b. het beperken en het bestrijden van brand en het beperken van de gevolgen van ongevallen;
   c. het in noodsituaties alarmeren en evacueren van alle werknemers en andere personen in het bedrijf of de inrichting.

En… wég is de kennis…

Kennis zakt nu eenmaal weg. Blijven oefenen, dus!Stelt u zich eens voor dat u een opleiding volgt die u vervolgens een jaar of langer niet theoretisch en praktisch toepast. Laten we als voorbeeld de Spaanse taal nemen. Er wordt vanuit Barcelona gebeld door een heel belangrijke klant en u wordt er direct bijgehaald want de man moet onmiddellijk een alles of niets antwoord hebben. U spreekt toch Spaans, u heeft daar toch les in gehad? U bent degene die de man direct het antwoord kan geven. U komt er niet uit: de kennis is weggezakt, hakkelen en zuchten, u voelt zich onzeker en ongemakkelijk en u beseft dat een superdeal uw bedrijf in een split second door de vingers glipt.

Het voorbeeld in het bovenstaande item is uiteraard slechts een simpel voorbeeld, gechargeerd geschetst. Maar toch! Uit de praktijk weten wij als geen ander dat kennis inderdaad wegzakt. De wetenschap heeft dit ook aangetoond: kennis moet regelmatig herhaald worden om in het geheugen te blijven. Het blijkt namelijk dat hoe goed ook we iets leren, kennis die niet regelmatig gebruikt of op een andere manier herhaald wordt wegzakt, en steeds moeilijker op te roepen wordt. Totdat de kennis zo moeilijk vindbaar is dat we het 'vergeten' zijn. Wetenschappelijk bewijs voor de leercurve, die ook wel de 'vergeetcurve' genoemd wordt. Wij zien dit regelmatig tijdens de lessen en trainingen. Cursisten die langer geleden een training hebben gevolgd handelen niet vanzelfsprekend, moeten langer nadenken, zijn bovendien onzeker en nemen niet altijd, uiteindelijk, de juiste beslissing. Uit onderzoek is naar voren gekomen dat reanimatievaardigheden al na tien (!) weken afnemen. Vaardigheden zal de BHV’er het minst toepassen.

Dat daardoor snel en adequaat handelen ineens niet meer zeker is, is een logische gevolgtrekking. In geval van een onwelwording van een collega en het direct vereiste juist handelen gezien de beschikbare tijd (bij een hartstilstand bijvoorbeeld!), gaat het meteen verder dan de vaardigheden. Factor tijd wordt heel belangrijk en waar het ‘ineens’ feitelijk om gaat. Het gaat over het wel of niet kunnen redden van het leven van de collega. Brand? Niet veel anders. Binnen 3 minuten kan een kamer in lichterlaaie staan.

Ervaren is eigen maken

Wat heb je dan aan een basiscursus bedrijfshulpverlening als vervolgens de kennis en ervaring niet wordt bijhouden? Júist die ervaring is zo ontzettend belangrijk. Waarom oefent de brandweer, die ontelbaar veel keren vaker wordt ingezet dan de BHV’er, zo regelmatig alle vaardigheden? Snelheid, juistheid. Adequaat en effectief. Niet nadenken, maar doen. Eigen maken, want elke seconde telt.

NEN 4000 is een norm voor BHV.
Uitgangspunt bij de opzet van de BHV is dat veiligheid en gezondheid zijn geïntegreerd in het beleid van het bedrijf en dat BHV een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van werkgever en werknemers. Hierin wordt expliciet gesteld dat alleen opleiden niet voldoende is, maar dat er meer geoefend moet worden.

De NEN 4000 benoemt dat de BHV-organisatie ten minste éénmaal per jaar oefent, en vaker indien de restrisico’s of belangrijke veranderingen in het bedrijf daartoe aanleiding geven. Bedacht moet worden dat het oefenen niet alleen de BHV-organisatie op dat moment test. Voor alle aanwezigen is het van groot belang om zichzelf direct in veiligheid te kunnen brengen als de noodsituatie dit vereist. Zonder twijfel de juiste vluchtroute kiezen bijvoorbeeld. Vaak een heel andere dan waar iemand ’s ochtends naar binnen komt! Regelmatig oefenen met de specifieke kenmerken van uw locatie zijn essentieel om optimaal voorbereid te zijn op een calamiteit. Ook hier geldt: ervaren is eigen maken!

Crisicom’s visie

Als ons wordt gevraagd hoe vaak nou moet worden herhaald, geven wij het eerlijke antwoord: ‘dat staat nergens’. Wel staat er dat regelmatig moet worden geoefend. Regelmatig wordt door ons gedefinieerd als jaarlijks en, zie ook hierboven, vaker als de aard van het bedrijf dit vereist. En wordt het voor de herhalingstraining een keer 13 of 14 maanden? Liever niet, maar het kan een keer gebeuren. Tijdig inplannen luidt ons advies. Voorkom dat de kennis wegzakt en zorg ervoor dat uw BHV’ers direct handelend kunnen optreden.

Zorg dat de BHV bovenaan de agenda blijft staan, bij iedereen, van hoog tot laag. Dat iedereen beseft dat de collega-BHV’er het niet voor zichzelf doet, maar juist voor de ander. Veiligheidsbewustzijn geldt voor iedereen, moet voor en bij iedereen top of mind zijn. Aan een veilige en gezonde werkomgeving zal iedereen moeten bijdragen. Niet eenmalig, nee, elke dag opnieuw.

Wij zeggen dus ook: onze klanten volgen geen herhalingstraining, maar kiezen voor veiligheid en gezondheid op het werk. Vanuit die overtuiging en in aansluiting op hetgeen hiervoor staat genoemd,  is de jaarlijkse herhalingstraining iets dat zij vanuit goed werkgeverschap de collega’s en bezoekers gunnen. Oh ja, en zichzelf uiteraard.

Want stel, u wordt op dit moment plotseling onwel, valt van uw stoel en voelt dat u wegzakt. Wat wilt u dan dat er gebeurt, waar rékent u op dat er gebeurt?
Precies. Dáár gaat het om.

 

Aanvullende informatie vindt u op de websites van:
Inspectie SZW, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Overheid.nl; de wegwijzer naar informatie en diensten van alle overheden
Arboportaal.nl, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid; Alles over arbeidsomstandigheden

Onder andere via de weblinken:
http://www.inspectieszw.nl/onderwerpen/arbeidsomstandigheden/index.aspx
http://wetten.overheid.nl/BWBR0010346/geldigheidsdatum_18-03-2014#Hoofdstuk2
http://wetten.overheid.nl/BWBR0010346/geldigheidsdatum_04-03-2009#Hoofdstuk3_PAR623813_Artikel15
http://www.arboportaal.nl/onderwerpen/arbowet--en--regelgeving/arbowet/arbowetgeving.html

Ontvang per kwartaal gratis tips en nieuws

Crisicom B.V.

Algolweg 7  3821 BG AMERSFOORT

Postbus 1772  3800 BT AMERSFOORT

033 - 707 47 97
info@crisicom.nl

Routebeschrijving naar Crisicom Praktijkcentrum Amersfoort per auto en OV

Go To Top